Agoragrond
De eerste opdracht die ik als Stadsdichter ontving was een gedicht schrijven over het slaan van de eerste paal voor het nieuwe Stadstheater. In de overpeinzingen die daarop volgden werd mijn gevoel continu geleid door de gedachte dat het moest inhaken op 'Het Agoragevoel', een gedicht dat ik in juni vorig jaar heb geschreven, kort voor aanvang van de sloop van de oude Agora. De plek waar de Agora stond had in mijn beleving een toch wat nostalgische waarde. Dat op dezelfde plaats ook het nieuwe theater zou gaan verrijzen maakte die locatie exclusief en gaf het een aureool van aan cultuur gewijde grond. De titel 'Agoragrond' was dan ook het eerste woord wat op papier stond.
Het gedicht zelf refereert aan een brokje historie van een jonge stad, de bijzondere plaats die het Agoratheater zich daarin eigen heeft gemaakt en de intentie om dat, zelfs nadrukkelijker dan voorheen, met een nieuw Stadstheater, te continueren. Bovendien spoort het aan om getuige te zijn van, en mee te wandelen met, nieuwe schreden op het oude pad.
Dat de vermaarde acteur Willem Nijholt op 4 maart het gedicht, voorafgaand aan het slaan van de eerste paal declameerde, en met name ook dat laatst genoemde aspect van het vers in zijn voordracht op voortreffelijke wijze uitdroeg, beschouw ik als een eervolle aanvaarding van mijn eerste officiële Stadsgedicht.
Agoragrond
Ter gelegenheid van het slaan van de eerste paal
voor
een geheel opnieuw gebouwde Agora,
Stadstheater van Lelystad.
Kom bij ons staan!
Hier! Op Agoragrond!
Waar met De Gordiaan
eens een knoop is doorgehakt
waaruit het hart
van Lelystad ontstond.
Kom bij ons staan!
Hier! Op Agoragrond!
Waar beeld en inbeelding
bewondering vond
en zang en dans de ronde ging
en waar een sfeer van uitgaan hing
die elke Lelystedeling
met cultuur en kunst verbond.
Kom bij ons staan!
Hier! Op Agoragrond!
Hoor toch het heiblok slaan
om het uur aan te geven
wanneer kunst en cultuur op deze plaats,
weer als vanouds kunnen gaan leven.
Kom bij ons staan!
Hier! Op Agoragrond!
En weet waar het theater komt
dat van mond tot mond zal gaan.
Een stadsdiamant
die in talrijke talen,
het schitteren en stralen
in Lelystad en Flevoland,
tot fonkelen vervlecht.
Een theater, gebouwd op grond,
eens ontworsteld aan het water
van weleer.
Nog even en men zegt:
Agora!
Stadstheater!
Je staat er weer.
©
Gerard Beense
Stadsdichter van Lelystad
Lelystad, 4 maart 2005
Thuis in het Inloophuis
Vrijdag 18 maart vierde het Inloophuis in Waterwijk haar 15-jarig bestaan. De aanloop naar mijn aanwezigheid daar als Stadsdichter van Lelystad, begon enkele weken geleden met het rinkelen van mijn mobieltje, na thuiskomst van een bezoekje aan Omroep Flevoland waar ik als gast van een radioprogramma was uitgenodigd. Het was iemand van de omroep. Kort na de uitzending had een mevrouw gebeld die graag mijn telefoonnummer wilde hebben. Om reden van privacy werd dat haar echter niet gegeven. Maar als ik haar te woord wilde staan dan kon ik meteen met haar doorverbonden worden.
Aldus geschiedde. Het bleek mevrouw Frida Veldman te zijn uit Waterwijk. En zij vertelde me dat het Inloophuis in Waterwijk op 18 maart van dit jaar het 15-jarig bestaan zou gaan vieren. Aanvankelijk had ze het plan geopperd om als dank en waardering voor de werkzaamheden van de vele vrijwilligers op dat feestelijk moment een bloemetje aan te bieden. Doch na de het radioprogramma beluisterd te hebben waarin ik als gast aanwezig mocht zijn, bedacht ze dat een gedicht toch veel aardiger zou zijn. Of ik als Stadsdichter bereid was mijn poëtische gave daarvoor beschikbaar te stellen. Het telefoontje leidde naar en plezierig gesprekje bij haar thuis waar zij vertelde reeds een aantal jaren regelmatige bezoekster van het Inloophuis te zijn. Je kon er elke dag terecht voor een kopje koffie, elke week op donderdag een warme maaltijd gebruiken en op de laatste zondag van de maand kon men er smakelijke soep eten, zo liet ze weten.
De wijze waarop haar verzoek tot stand kwam, haar oprechte dankbaarheid en het originele idee om bij zo'n gelegenheid eens geen bloemetje maar een gedicht te geven, deed me natuurlijk in de pen klimmen. Bovendien, de onbaatzuchtig inzet van de vele medewerkers van het Inloophuis in Waterwijk, verdiende met zo'n jubileum toch zeker aandacht voor waardering. Daarnaast is het mijn taak als Stadsdichter van Lelystad zekere memorabele momenten in onze stad met poëzie te markeren. Vandaar dat mevrouw Frida Veldman dit gedicht, na mijn voordracht, als haar persoonlijke blijk van dank en waardering, keurig ingelijst, kon aanbieden aan de medewerkers van het Inloophuis in Waterwijk. Uiteraard met de felicitaties voor het 15-jarig jubileum.
Thuis in het Inloophuis
Ter
gelegenheid van het 15-jarig bestaan
Van het Inloophuis in Waterwijk te Lelystad.
Aangeboden door Frida Veldman.
Al
vijftien jaar staat elke dag
een geurend kopje koffie klaar
in het Inloophuis in Waterwijk.
En al vijftien jaar geven daar
vriendelijke vrijwilligers blijk
altijd klaar te willen staan
voor hen, die even uit de dagelijkse sleur,
en gezellig, buiten de eigen voordeur,
op de koffie willen gaan.
En voor wie het wil die mag
er zonder schromen,
iedere week op donderdag
voor een warme maaltijd binnen komen.
Ook de laatste zondag van de maand,
ook wel 'soepzondag' genaamd,
wordt door velen druk bezocht.
Ik geef het toe, ik ben verknocht
aan het Inloophuis, ik voel me er thuis,
ik mag er naar behoeven, graag vertoeven.
Al vijftien jaar staan daar in het Inloophuis,
vriendelijke vrijwilligers dagelijks klaar,
om mensen uit de buurt het gevoel te geven
dat samen leven nooit even duurt
en je altijd doet met elkaar.
Dat vijftien jaar doen, zonder wanklank,
en met zo'n motivatie gepaard,
is naast een zoen en woorden van dank,
ook een felicitatie waard.
© Gerard Beense
Stadsdichter van Lelystad
Lelystad, 18 maart 2005
Verdragen van Verscheidenheid
De herdenking van de gevallenen uit de Tweede Wereldoorlog wordt zestig jaar na dato in een breder perspectief geplaatst. Ook zij die na het einde van WO II het leven hebben gegeven in hun strijd voor de vrijheid worden herdacht. Voorts wordt in deze herdenking het multiculturele aspect van onze samenleving sterker dan voorheen benadrukt.
Verdragen
van Verscheidenheid
Bij de Herdenking der Gevallenen
op 4 mei 2005 in Lelystad
Als de angst onzekerheid omkneld
en steeds meer stemmen laten weten
dat jouw gevoelen,
jouw verwachten,
niet meer meetelt
in wat wij
met gemeenschapszin bedoelen,
als zo’n samenleving helt
naar de gedachte
dat slechts denken in één richting
als verplichting geldt,
voor jou, voor mij,
zijn jij en ik dan vrij!
Zijn wij dan vrij!
Zijn wij dan vrij om te gedenken
in het weten wat
een samenleving eens
aan vreugde en verdriet bezat!
Zijn wij dan vrij in aandacht schenken
aan diversiteit!
Nee! Ik wil niet worden ontslagen
van het verdragen van verscheidenheid.
Nee! Ik wil het maken van verschil
niet
kwijt.
Ik wil kiezen in het delen
en niet verliezen waarvoor zo velen
zich tot sterven bereid hebben getoond.
Ik wil leven daar
waar een mens
met vrijheid samenwoont.
© Gerard Beense
Stadsdichter van Lelystad
Lelystad, 4 mei 2005
Klare Wijn
Donderdagavond 19 mei heb ik als Stadsdichter van Lelystad in het Stadhuis het gedicht ‘Klare Wijn' voorgedragen. Dit gedicht heb ik gemaakt naar aanleiding van de ingebruikname van het Opinieplein, een plek en gelegenheid in het Stadhuis van Lelystad waar burgers en politici met elkaar in debat kunnen gaan over zaken die zij belangrijk genoeg achten om publiekelijk aan de orde te stellen. Tot en met november van dit jaar vindt er elke maand zo'n debat plaats. De winnaar van het debat krijgt het gedicht ‘Klare Wijn', ingelijst en genummerd naar de beperkte oplage, als prijs aangeboden.
Klare Wijn
Ter bevestiging van het betrachten en willen tonen dat in Lelystad, mensen met verschillende gedachten kunnen werken en wonen. Bij de ingebruikname van het Opinieplein in het Stadhuis van Lelystad.
Hier staat u dan
op het Opinieplein,
een zeepkistplek
waar iedereen, groot of klein,
spreken kan,
over zaken,
die je persoonlijk
in het stadsleven raken.
Dit Opinieplein
is een teken van
bereikbaar zijn voor ideeën
die je niet met z'n tweeën,
maar met velen wilt delen.
Een plek op politiek terrein
dat ook de makers van beleid,
muziek in het oor moet zijn
als ze willen luisteren naar
dat wat burgers en overheid
soms doet scheiden van elkaar.
Spreek hier, zonder schromen
en laat op dit Opinieplein,
voor elke leek,
de klare wijn maar stromen.
© Gerard Beense
Stadsdichter van Lelystad
Lelystad, april 2005
Die Jazzy-sfeer, hij is er weer
Zondagavond 22 mei was ik als Stadsdichter van Lelystad uitgenodigd in De Studio's aan het Maerlant om er het gedicht ‘Die Jazzy-sfeer, hij is er weer' voor te dragen. Dit gedicht heb ik geschreven naar aanleiding van het feit dat er sinds geruime tijd weer een gelegenheid in Lelystad is waar liefhebbers van jazz terecht kunnen. Een plaats waar met live-optredens elke maand een keer op zondag van jazz genoten kan worden. De Lelystadse zanger/componist Martin Weber heeft van dit gedicht een jazzy song gemaakt.
Die Jazzy-sfeer, hij is er weer.
Bij het verwelkomen van Jazz-Sessions in DE STUDIO'S in Lelystad.
Yes, ik hou van zo'n plekkie
waar onder het genot
van een sigaret of van een shaggie,
van een glaasje whisky, wijn,
een biertje, een witte of rode port,
fijn van Jazz genoten wordt.
Zo'n rokerige lokaliteit
waar een, soms ook rokerige,
stem een sfeer verspreidt
waarin geen lied
je niet in het hart kan raken.
Waar de tuba en de bas,
je naar een danspas leidt,
die wat je dacht en had verwacht,
laat zweven naar een werkelijkheid
waar de tijd van toen,
naar nu is gedreven.
Waar het ons is gegeven,
dat piano en trompet,
gitaar en saxofoon,
Miles Davis en Nina Simone,
een duo of sextet,
hand in hand met Armstrong,
Dulfer en Reys,
een soms kort en soms grijs, verleden,
laten vibreren in het heden.
Waar de improvisatie blijft verkeren
met klanken en tonen
waarin je heerlijk weg kunt dromen,
waarin verlangen met adoreren,
onbevangen wordt uitgestort.
Yes, ik hou van zo'n plekkie
waar onder het genot
van een sigaret of van een shaggie,
van een glaasje whisky, wijn,
een biertje, witte of rode port,
fijn van Jazz genoten wordt.
Die Jazzy-sfeer, hij is er weer.
© Gerard Beense
Stadsdichter van Lelystad
Lelystad, mei 2005
Zo'n Haringdag in Lelystad
Op woensdag 8 juni werd bij de Bakvis op het Noorderwagenplein in Lelystad voor de 22e keer de Haringhappening gehouden. Tijdens dit inmiddels tot een traditie uitgegroeid haringfeest wordt een vaatje Hollandse Nieuwe aangeboden aan een bekende Nederlander, veelal een artiest. In voorgaande edities waren dat o.a. Jan Blaaser, Koos Alberts, Ted de Braak, Bueno de Mesquita, Piet Römer, Mies Bouwman, Carry Tefsen, Imca Marina, Harry Slinger, Ria Valk, René Froger en vele anderen. Dit keer mocht de zangeres Bonnie St. Claire het vaatje Hollandse Nieuwe in ontvangst nemen. Tal van haar voorgangers waren daarbij aanwezig. Als Stadsdichter van Lelystad mocht ik deze gebeurtenis natuurlijk niet onvermeld laten. Vlak voor dat Bonnie St. Claire het vaatje haring kreeg heb ik dit gedicht voorgedragen.
Zo'n Haringdag in Lelystad
Bij de 22ste Haringhappening van de Bakvis in Lelystad,
ter gelegenheid waarvan de zangeres Bonnie St. Claire
een vaatje Hollandse Nieuwe aangeboden krijgt.
Een ieder die van haring houdt
is al tweeëntwintig jaar vertrouwd
met het weten dat in Lelystad
de Haringhappening
voor elke Lelystedeling
een dag is om bij de Bakvis
op het Noorderwagenplein te zijn.
Om samen met Ton van Oosten
en Marja en Jan Luyken
op de komst van een tonnetje
Hollandse Nieuwe te toosten
enn weer even in traditie te duiken.
Iedereen mag dan komen kijken,
proeven, smullen en laten blijken
dat zo'n haringdag in Lelystad
bijzonder is
en dat haring ook gezonder is
dan een broodje bal.
Maar bovenal, ú weet het al,
komt die haring nooit alleen
met een glaasje wijn of bier
omdat de vis moet zwemmen.
Er is muziek en zang, plezier
met lied na lied
van bekende stemmen.
En er is er géén die zich niet
door haring en door liedjes,
en even gaan in nostalgietjes,
heerlijk laat verwennen.
Zo'n haringdag in Lelystad,
het is alom bekend,
is ieder jaar een fijn festijn,
waar je, zelfs als je een bakvis bent,
toch altijd bij moet zijn.
Oja, er is nóg een weten dat ik met u wil delen.
Zometeen komt… Bonnie, buiten spelen.
En klinkt straks, misschien vanaf het toneel,
in een, wat verwarde taal:
Er zit een graatje in mijn keel,
dan roept u natuurlijk allemaal:
Zit dokter Bernhard in de zaal?
© Gerard Beense
Stadsdichter van Lelystad
Lelystad, 8 juni 2005
Te Weinig of Genoeg
Op vrijdag 10 juni vierde de STEL, de Stichting Eerstelijnsgezondheidszorg Lelystad haar 25-jarig bestaan. Reeds kort na mijn benoeming als Stadsdichter van Lelystad werd ik door de STEL benaderd met de vraag of ik, ter gelegenheid van dat jubileum, een gedicht wilde schrijven. Uiteraard heb ik aan dat verzoek voldaan. Tijdens de receptie die op de 10e juni in restaurant Willem Barentsz van Natuurpark Lelystad werd gehouden, heb ik dit gedicht voorgedragen.
Te Weinig of Genoeg
Ter gelegenheid van het 25-jarig bestaan van STEL,
de Stichting Eerstelijnsgezondheidszorg in Lelystad
Is de kern van dit gedicht
het gaan naar 25 jaar
zorg voor gezondheid in onze stad?
Of moet ik als dichter het licht laten schijnen,
op gezondheid en haar eigen gezicht
dat nimmer zal verdwijnen?
Is het belangrijk om te weten dat
een kwart eeuw terug in Lelystad
de Eerstelijnsgezondheidszorg
in 't Wold begon,
en zich bij aanvang vestigen ko
in vier gewone woningen,
met een wachtkamer in een schuurtje?
Dat de eerste artsen daar, menig uurtje
voor het slapen in de nacht,
in een slaapzak hebben doorgebracht?
Dient aan dit vers te worden toevertrouwd
dat op zeker moment
Gezondheidscentrum 't Woud werd gebouwd?
En is u bekend dat al enkele jaren na die tijd,
zo'n centrum voor Gezondheid
ook in Waterwijk is gekomen?
En dat dit STEL, zo heb ik voorts vernomen,
vorig jaar werd uitgebreid
met Gezondheidszorg in Lelystad-Haven
Of ik nog meer over STEL heb aan te dragen?
In dat geval wijs ik graag naar het begin,
naar de zin waarin u lezen kunt,
of in dit gedicht de blik
aan het verleden moet worden gegund,
of dat het moet worden gericht op zaken
die met het kijken naar
gezondheid hebben te maken.
U ziet, ik heb gewikt en gewogen maar,
ik ben toch gezwicht voor het streven,
dat het zicht in dit gedicht,
toch nog even, moet worden omgebogennaar,wat gezondheid ons persoonlijk bericht.
Gezondheid is geen doods gegeven,
gezondheid is het zelf beleven
van een veelal wisselende staat,
van ongemak en overdaad
aan pleziertjes en pijntjes
die soms vroeg, soms laat,
soms grof, soms fijntjes,
zegt tegen lichaam en geest:
Het is te weinig of het is genoeg geweest.
.© Gerard Beense
Stadsdichter van Lelystad
Lelystad, 10 juni 2005
Een Diner voor Twee
Ook op 10 juni trad de Lelystadse wethouder van Financiën Albert Kok in het huwelijk met Conny Douw van der Krap. De heer Chris Leeuwe, burgemeester van Lelystad, voltrok dit huwelijk. Op speciaal verzoek heb ik dit gedicht met een persoonlijk tintje voor het bruidspaar geschreven. Burgemeester Leeuwe heeft het tijdens de huwelijksvoltrekking voorgedragen.
Een Diner voor Twee
Stadsgedicht ter ere van het Huwelijk
van Albert Kok en Conny Douw van der Krap
Een huwelijk is als
een diner voor twee,
met een menu
dat ingrediënten vereist
waarin met name de saus als een jus,
heel bepalend bewijst
hoe het smaakt,
hoe het proeft,
wat zo met zorg
bij elkaar is gevoegd.
Geen Kok zal Krap zijn
met saus die naar de tafel gaat,
waar een maaltijd aan zal vangen
die zoveel gangen beslaat
dat je van te voren nooit kan weten
wanneer je ooit bent uitgegeten.
Soms is het Luilekkerland
en soms is het peentjes zweten,
als je de vingers hebt gebrand
en niet proeft maar voelt
wat met een pittig sausje wordt bedoeld.
Een Kok die is gewend
elke cent om te draaien,
durft ook met lof te zwaaien,
kan heel knap met Krap om gaan
en weet dat zuinigheid vlijt is,
als hij maar altijd bereid is
klaar te staan om de saus te maken
die de maaltijd van gang tot gang
en van toetje tot toetje,
blijvend doet smaken.
En dat is iets
waar dat diner voor twee,
in beginsel al om vroeg,
immers Krap is niet weinig,
Krap is genoeg.
© Gerard Beense
Stadsdichter van Lelystad
Lelystad, 10 juni 2005
Een File van Voorbije Tijden
Zondag 19 juni mocht ik de 21ste Nationale Oldtimerdag in Lelystad openen met het voor deze gelegenheid geschreven gedicht 'Een File van Voorbije Tijden'.
Een File van Voorbije Tijden
Ter gelegenheid van de 21ste Nationale Oldtimerdag in Lelystad
Er is één dag in het jaar
dat op de Lelystadse dreven,
oude tijden herleven
als daar achter elkaar,
voitures van voorheen passeren
en het verre verleden,
even terug doen keren
naar het oog van vandaag,
waar de blik zich graag laat leiden
naar een file van voorbije tijden.
Automobielen die niet vervielen
in vergaan, vergetelheid,
die de tijd trotseerden
die met elke kilometer
of mijl passeerde.
Zie ze staan.
Zie ze rijden.
Zie ze showen dat,
in Lelystad,
een vervlogen verleden meer omvat
dan iets van voorbijgaande aard.
Hier wordt getoond dat hun tijd van toen,
ook voor de toekomst blijft bewaard.
© Gerard Beense
Stadsdichter van Lelystad
Lelystad, 19 juni 2005
Tekenen met Woorden
Op donderdag 30 juni mocht ik samen met Robin Bakker, een leerling van 't Schrijverke, en de tekenaar Fleix Quërain in de bibliotheek van Lelystad een prijs uitreiken in het kader van de Kansrijke Taalwedstrijd, georganiseerd door de SOL, de Stichting Onderwijsvoorrang Lelystad. Deelnemers waren leerlingen in de leeftijd van 4 tot 12 jaar van de GOA-scholen. De opdracht was een poster maken. Dat mocht zijn een gedichtenposter, een interessante poster of een woordenschatposter. Samen met mocht ik in de jury plaats nemen. Van de 54 inzendingen heben we 4 eervolle vermeldingen toegewezen. De eerste prijs ging naar de poster met poëtische tekst 'De Draak', gemaakt door groep 1 en 2 van de katholieke basisschool Lateare. Voor de prijsuitreiking heb ik het gedicht 'Tekenen met Woorden' gemaakt en natuurlijk aan de kinderen voorgedragen.
Tekenen met woorden
Bij de prijsuitreiking van de Kansrijke Taalwestrijd 2004-2005 van de Stichting SOL voor Lelystadse scholen in de bibliotheek te Lelystad
Spelen met taal
is tekenen met woorden.
Dat kan in een gedicht
of in een verhaal,
iets met woorden doen
dat kunnen we allemaal.
Kijk maar eens naar praten.
Echt, als je iets wilt zeggen,
of uit wilt leggen,
dan kun je het praten niet laten.
We zijn er aan gewend,
of je nu zeven bent,
of twintig, negen of elf,
praten gaat bijna vanzelf.
Schrijven is praten met potlood of pen.
Je kunt bijvoorbeeld schrijven,
ik ben Jaap of Marijke en ik ben
tien jaar, zo, de eerste zin is klaar.
En Jaap rijmt op slaap
en Marijke op kijken
en raken op daken.
Het valt best mee een rijmpje te maken.
Jaap heeft slaap,
Of Marijke zit televisie te kijken.
Een goed begin
voor de eerste zin
van een gedicht of een verhaal.
Kijk, dat is spelen met taal.
Met een beetje fantasie
Kunnen we het allemaal.
Over fantasie gesproken,
Wie heeft er nog nooit gedroomd van spoken
of van staan op de maan.
Echt, in je fantasie kun je overal heen gaan,
Kun je filmster zijn,
ook al ben je groot of klein.
Waar je wilt daar kun je komen,
je kunt zelfs praten tegen bomen.
Weet je, het is gewoon een beetje dromen,
dromen over je liefste wens,
echt waar, dromen dat doet ieder mens.
Over een reisje naar een ver land,
of smullen van een ijsje op het strand.
En als je kan schrijven
wat je allemaal ziet,
kun je er heel lang blijven
en vergeet je niet,
als je het nog een keertje leest,
dat je er zelf bent geweest.
© Gerard Beense
Stadsdichter van Lelystad
Lelystad, 9 juli 2005
Waarachtig
Op vrijdag 8 juli mocht ik als stadsdichter een expositie openen van Eshter Teule en Menno Baars bij Omroep Flevoland in Lelystad. Ter gelegenheid daarvan en als openingshandeling heb ik het gedicht 'Waarachtig' voorgedragen. Een haiku liet ik daaraan voorafgaan.
Omroep Flevoland
ethermediumbestaan
voor Flevolanders
Waarachtig
Als kunst een bevlieging is
dan wil ik graag een vogel zijn.
Als kunst water is
dan wil ik graag een stroom zijn.
Als kunst adem is
dan wil ik graag lucht zijn.
Als kunst vuur is
dan wil ik graag de vlam zijn.
Als kunst een leugen is
dan wil ik graag een bedrieger zijn.
Als kunst een manier van kijken is
dan wil ik graag de blik zijn.
Als kunst bestaan is,
dan leef ik,
als een vogel,
als een stroom,
luchtig,
als een vlam,
als een bedrieger,
als een blik,
als in een droom.
© Gerard Beense
Stadsdichter van Lelystad
Aan weten vrijgegeven
Op zaterdag 10 juli heb ik als stadsdichter bij de opening van de expositie 'Vergaan in de Gouden Eeuw' in het Nieuw Land Erfgoedcentrum te Lelystad het gedicht 'Aan weten vrijgegeven' voorgedragen.
Aan weten vrijgegeven
Bij de opening van de tentoonstelling ‘Vergaan in de Gouden Eeuw' in het Nieuw Land Erfgoedcentrum te Lelystad.
Eeen kostbare bodemschat
is niet altijd aan zilver of goud gebonden,
soms wordt het, zoals hier in Lelystad,
op een plaats waar eens de zee heeft geraasd,
als vergaan maar nog steeds bestaand,
eeuwenoud hout gevonden.
Hout dat eens werd gebruikt
voor de bouw van een schip
dat plots uit het voormalig slib
van een drooggelegde zee opduikt.
Een vaartuig dat eeuwen geleden,
tegen wind en golven heeft gestreden,
in haar gaan verging, met als lading,
een lang verborgen gebleven zicht
op leven dat ver in het verleden ligt.
Het laat ons zien dat, waar voordien
de zee soms nam van, wat voorbij kwam
in haar zilte stromen,
in vergeten is gestort,
door Nieuw Land waar nu mensen wonen,
aan weten vrijgegeven wordt.
© Gerard Beense
Stadsdichter van Lelystad
Lelystad, 9 juli 2005
Neerlands Meester der Mimiek
Op 19 augustus overleed in Lelystad op 87-jarige leeftijd de vermaarde artiest Bueno de Mesquita. Daags voor zijn overlijden was ik nog even bij hem op bezoek. Bueno was een goede vriend maar ook Ambassadeur van Lelystad. Als vriend en als Stadsdichter heb ik dit gedicht ter herinnering aan hem geschreven en voorgedragen tijden de crematieplechtigheid op 24 augustus.
Neerlands Meester der Mimiek
In herinnering aan Abraham Bueno de Mesquita, een man, klein van gestalte maar met een groot aandeel in het leren leven met een lach. Een artiest, een kunstenaar, Lid in de Orde van Oranje Nassau en Ambassadeur van Lelystad
Een cello met één snaar
en het trekken van gekke bekken,
dat is waar
een man in een oorlogsjaar
het behoud van leven in zag,
vertrouwd werd met
leven als artiest, als kunstenaar
en het schenken van een lach.
Hij danste, zong, speelde zijn muziek,
wist mensen, te imiteren, te motiveren,
talenten tot sterren te transformeren,
werd zelfs buiten onze grenzen
Neerlands Meester der Mimiek.
Hij toonde komedie, dramatiek,
kon het als eenheid presenteren,
maar bleef daarbij altijd een man
die dat nooit deed ten koste van
Hij wist dat overleven lag
in leren leven met een lach,
zonder te kleineren,
dat een traan een ander pad kan gaan,
uitzicht biedt
aan een ieder die ook humor ziet
en iets van leven met een lach verlangt.
Bueno, bedankt.
© Gerard Beense
Stadsdichter van Lelystad
Lelystad, 24 augustus 2005
In het Hart van eens een Zee
Gedicht op 23 september voorgedragen tijdens de officiele overdracht van het standbeeld van Cornelis Lely aan Nieuw Land Erfgoedcentrum. Het standbeeld is vervaardigd door de beeldhouwer Piet Semeijn Esser. De overdracht geschiedde in het bijzijn van zijn kinderen en kleinkinderen.
In het Hart van eens een Zee
Bij de plaatsing van het door Piet Semeijn Esser vervaardigd standbeeld van Cornelis Lely aan de kust van Lelystad.
Hier staat Lely, aan een kust,
in het hart van eens een zee,
bij een dijk die het Nieuw Land omvat,
ontstaan naar zijn idee.
Zijn blik bestrijkt een bakermat
waarmee hij is vervlecht,
en aanschouwt wat is gedaan nadat
een zee is heengegaan
en land werd blootgelegd
dat hij in brons betrad.
Zie hem hier voor altijd staan,
aan de zoom van een stad,
verbonden met zijn naam.
© Gerard Beense
Stadsdichter van Lelystad
Lelystad, 23 september 2005
Een Onuitwisbaar Gegeven
Gedicht geschreven ter gelegenheid van het 25-jarig bestaan van de Gemeente Lelystad
Een Onuitwisbaar Gegeven
Bij het 25-jarig bestaan van de gemeente Lelystad
Daar waar land en water elkaar raken
is eens een stad ontstaan,
een plaats waar mensen werken, wonen,
overal kwamen ze vandaan.
Ze zijn er neergestreken omdat
die plek in het hart van Nederland,
van Flevoland,
een nieuw beginnen bood,
een pioniersgeest had,
nieuw land ontsloot
dat nauw verwant aan water is.
Nu, jaren later is
die stad, gebouwd met Lely's naam,
gegroeid en opgebloeid
naar 25 jaar bestaan,
geboortegrond van vaders en moeders,
dochters en zonen,
een stad naar waar nog steeds,
uit alle windrichtingen,
nieuwe Lelystedelingen komen
die tonen dat hier een samenleving is,
waar ruimte voor nieuw streven is,
nieuw leven is,
en het een onuitwisbaar gegeven is
dat hier, met elkaar, al 25 jaar,
Lelystadse geschiedenis geschreven is.
© Gerard Beense
Stadsdichter van Lelystad
Zonder Onderscheid
Een gedicht geschreven ter gelegenheid van 'babsendag' in Lelystad. Een 'babs' is een Bijzondere Ambtenaar Burgerlijke Stand, een trouwambtenaar. Meta Jacobs, een 'babs' in Lelystad, vroeg mij een gedicht voor deze bijzondere bijeenkomst te maken. Dit gedicht heb ik voorgedragen tijdens de 'babsendag' in Lelystad op 10 oktober in het stadhuis van Lelystad.
Zonder Onderscheid
Ter gelegenheid van babsendag´, een bijeenkomst van Flevolandse trouwambtenaren in Lelystad , 10 oktober 2005
Ik zou met jou
het weten willen verspreiden
over een maatschappij
waarin een ieder die er leeft,
beroemd of onbekend,
ten allen tijde de mogelijkheid heeft,
te kunnen zijn wie je bent.
Waar het een gegeven is
dat leven delen
voor velen het streven is
naar vervulling van dromen
over altijd samen zijn,
en samen komen tot een staat
waarin het houden van elkaar
een gevoel is dat nooit overgaat.
Waar het liefdesleven van een paar
met een ja-woord wordt verheven
boven twijfel, dat onzekerheid aanduidt,
zelfs boven, zwaarder wegen, uitstijgt
en daarvoor de zegen krijgt
van een samenleving die besluit,
zonder enig onderscheid,
een relatie te accepteren
waarin het naast gelijkheid
ook verschillen wil waarderen.
Ja, ik zou met jou
het weten over dit bestaan,
willen delen met een ieder
die in samen leven voort wil gaan.
© Gerard Beense
Stadsdichter van Lelystad
Als een paal boven water
Een gedicht geschreven ter gelegenheid van Het Klimaatsyposium Flevoland, op 12 januari 2006 voorgedragen in het Nieuw Land Erfgoedcentrum te Lelystad.
Als een paal boven water
Ter gelegenheid van het Klimaatsymposium Flevoland
in het Nieuw Land Erfgoedcentrum te Lelystad
Over het leven en het klimaat
wordt veel geschreven en gepraat,
met name, als het om,
overleven gaat.
Immers, en dat staat
nu nog,
als een paal boven water,
als we vandaag niet zorgen
dat er voor morgen
en ook voor later,
een leefklimaat bestaat waarin
het eigengewin,
opgaat in de gemeenschapszin
van een samenleving
die de gehele wereld beslaat,
die, waar je ook bent,
van mens en dier, van al wat leeft,
van u, van mij is,
ontstaat er een moment
dat leven geen zin heeft,
dat het allemaal voorbij is.
Over het leven en het klimaat
wordt veel geschreven en gepraat,
maar waar het daarbij feitelijk om gaat
is het durven stellen van een daad
en doen wat voor leven naar later
moet worden gedaan.
Laat dat gegeven als een paal
boven water staan.
© Gerard Beense
Stadsdichter van Lelystad
Lelystad, 12 januari 2006
Agoragrond 2
Een gedicht geschreven ter gelegenheid van het bereiken van het hoogste punt van het in aanbouw zijnde nieuwe stadstheater van Lelystad, op 19 januari 2006 voorgedragen tijdens een feestelijke bijeenkomst in Hotel Mercure in Lelystad.
Agoragrond 2
Bij het bereiken van het hoogste punt in de
bouw van een nieuwe Agora, Stadstheater van Lelystad.
Kom en kijk hier, naar Agoragrond.
Kijk naar die plek
waar het slaan
van een eerste paal plaatsvond
voor een stadstheater dat
het hart van Lelystad verwarmt
als het straks kunst en cultuur omarmt.
Kijk naar die plek en ontdek,
nu, nog geen jaartje later, staat er,
een kaal en grijs,
aan steigers gebonden gebouw,
in schoonheid nog beperkt,
maar toch, met een vlag in top,
als teken van een schouderklop
voor een ieder die er aan heeft gewerkt
en dus het pannenbier wordt gegund
met het bereiken van het hoogste punt.
Kom en kijk hier, naar Agoragrond,
zie wat is gedaan.
Aanschouw dit pand in opbouw want,
hier in het Stadshart komt,
als straks de steigers zijn gegaan,
een Stadsdiamant te staan.
© Gerard Beense
Stadsdichter van Lelystad
Lelystad, 19 januari 2006
Een foto, zomaar een foto
Een gedicht geschreven ter gelegenheid van de opening van de door wethouder Tjeerd van der Zwan officieel geopende foto-expositie 'Lelystad van Herfst naar Winter' van de Lelystadse fotograaf John Piebinga, voorgedragen in Hotel Mercure waar de expositie ook te bezichtigen is.
Een foto, zo maar een foto
Bij ‘Lelystad van Herfst naar Winter', een foto-expositie
van de fotograaf John Piebinga in hotel Mercure te Lelystad.
beeld van een belevenis,
een passeren dat beschreven is
voor het oog, van u, van mij,
bevroren blikken uit verstreken,
een gebeurtenis, een jaargetij,
een verstild moment van voorbij,
vergleden in een tijd die was,
maar even aan vergetelheid ontsnapt
en in herinnering gebracht
door een koestering van toen,
een kijken dat iets bijzonders zag
in het dansen van donker en licht,
een moment, een vleugje van de dag,
een vingerafdruk dat bericht
van bijna vergeten
en in een enkele oogopslag laat weten
dat ergens op het belopen pad
een flits van vervlogen is omvat.
© Gerard Beense
Stadsdichter van Lelystad
Lelystad, 21 januari 2006
Het Leeuwedeel
Een gedicht geschreven ter gelegenheid van het afscheid van Chris Leeuwe als burgemeester van Lelystad. Voorgedragen op 25 januari 2005 in het Stadhuis van Lelystad.
Het Leeuwedeel
Bij het afscheid van Chris Leeuwe als Burgemeester van Lelystad
Als in de gemeente Lelystad
het Leeuwedeel ten berde werd gebracht,
dan was daar heel goed over nagedacht.
Maar als u nu verwacht
dat het dan om het merendeel ging,
dan is dat een misvatting.
Nee, als hier in Lelystad
het Leeuwedeel ter sprake komt
weet een goed verstaander terstond
dat het niets met meer of minder
dan de helft te maken heeft,
het Leeuwedeel wordt hier anders beleefd.
Het geeft inzicht op wat
wij hier in Lelystad
met een bijzondere bijdrage bedoelen.
Bij deze woorden denkt menigeen
wellicht meteen aan te kunnen voelen
waar het Leeuwedeel om gaat,
dat de betekenis wel zal stoelen
op een mogelijk uitzonderlijke daad.
Edoch, wie het Leeuwedeel goed verstaat,
en het woord juist heeft gehoord
en in tweeën deelt,
weet dat de letter N
er geen enkele rol in speelt.
Zelfs als verbinding doet de N niet mee.
Nee, het Leeuwedeel verkeert in een métier
waar een zekere eigenschap
op elke tree van de trap die gelopen wordt,
gewogen wordt,
aandacht krijgt,
hangen blijft in een breder verband,
van welke kant je het ook bekijkt.
Natuurlijk, Lelystad is in de loop der tijd,
met name de laatste tien jaar,
met duizenden inwoners extra verrijkt.
Het is een stad geworden waar
men graag vertoeft.
En het moge duidelijk zijn
dat het geen betoog behoeft
om te stellen dat
burgemeester Leeuwe daar,
zonder mitsen en maren,
een belangrijk aandeel in had.
In al die jaren heeft hij zonder schromen
alom laten blijken
dat in Lelystad mensen wonen
die verder willen kijken.
Dat de stad tijdens zijn tijd
van verstopt en ver weg zijn is bevrijd,
een ander aanzicht heeft gekregen,
dat over het,
naar Lelystad komen met lieslaarzen aan,
inmiddels wel wordt gezwegen.
Daar zijn we hem zeer erkentelijk voor,
maar het Leeuwedeel, in dit gedicht gemeld,
heeft een bredere betekenis,
verdient een ander gehoor,
is een belevenis voor elk luisterend oor
dat zich alshetware verplicht heeft gesteld,
voor strelen open te staan
en het Leeuwedeel gewoon zijn gang te laten gaan.
Een ieder die het weet, ziet
het als juist als ik zeg,
het Leeuwedeel geschiedt
ogenschijnlijk voor de vuist weg.
Als uit de losse pols geschud
bewijst het zijn nut,
weet het te boeien,
te binden,
laat het waardering groeien
om respect te vinden.
Nee, het Leeuwedeel
heeft niets te maken met weinig of veel,
dat mag best worden gememoreerd.
Het Leeuwedeel verkeert,
zoals eerder gezegd,
in een ander métier,
is niet aan klein en groot gelieerd,
enfin, dat heb ik al uitgelegd.
Het Leeuwedeel is bovendien allerminst vaag
maar een duidelijk gegeven
dat ik gaarne overdraag
aan een ieder die met dat weten wil leven.
Het Leeuwedeel is sinds vandaag,
heel strikt genomen,
een teken van
hoe helder en hoffelijk iemand spreken kan.
Leeuwedeel, zonder N, ik zeg het u maar,
om spraakverwarring te voorkomen.
© Gerard Beense
Stadsdichter van Lelystad
Lelystad, 25 januari 2006
Waarom ik van Lelystad hou
Dit gedicht heb ik geschreven ter gelegenheid van de installatie van Margreet Horselenberg als burgemeester van Lelystad. Op woensdag 1 februarie, tijdens een bijzondere raadsvergadering in het stadhuis, heb ik het voorgedragen. Ik begon mijn voordracht met felicitaties en de aankondiging van een liefdesverklaring.
Waarom ik van Lelystad hou
Bij de installatie van Margreet Horselenberg als nieuwe burgemeester van Lelystad
Ik heb iets met Lelystad,
wat, dat zal ik u verklaren.
Het is een stad met nog ruimte zat,
voor werken, wonen,
leven met kunst en cultuur
en vrije tijd ervaren
in een natuur dat
bijna spontaan ontstaan
kan tonen,
en water, heel veel water,
en blauwe luchten vaak,
en een standbeeld staat er
van een man
die gedurfde plannen had,
die met zijn visie blijk gaf van een blik
waarin u, waarin ik,
krijgen aangereikt,
dat meer kan
dan zo op het eerste zicht mogelijk lijkt.
Dat is een eigenschap van Lelystad,
gestoeld op het idee
dat geen zee te hoog is
of we doen er wel iets mee.
Kijk, daarom hou ik van Lelystad,
en een ieder die laat blijken
verder te willen kijken
kan daar niet omheen.
Zelfs als je uit het oosten komt
dan zie je dat meteen.
Dan stap je hier binnen met het besef,
dit is pas een stad met lef.
© Gerard Beense
Stadsdichter van Lelystad
Lelystad, 1 februari 2006
Heremijntijd
Gedicht, op speciaal verzoek geschreven ter gelegenheid van het afscheid van Rosita Monsato als communicatieadviseur van de gemeente Lelystad, op woensdag 8 februarie voorgedragen in The Classic.
Heremijntijd
Stel, er is een vrouw,
een moeder bovendien,
een vrouw die onomwonden zegt:
In het werk waar ik van hou
heb ik het eigenlijk wel gezien,
ik heb mijn blik verlegd.
Stel, er is een vrouw,
modern gekleed, een vrouw die zeker weet,
van luxe houdt en vakanties toevertrouwd
aan verblijven achter de kim,
een vrouw die met haar kinderen op safari gaat,
het oude jaar uit en het nieuwe jaar in.
Stel, er is een vrouw
voor wie het niet raar is
als het werk vandaag,
in plaats van morgen klaar is,
een vrouw die apathisch blijkt
voor iets dat al te bureaucratisch lijkt.
Stel, er is een vrouw,
zelfbewust en doelgericht,
een vrouw die ongevraagd
steeds wisselende kleding draagt,
wat dominant wellicht
en zelden scheutig met geduld,
de aangenomen taak vervult
zolang de uitdaging maar ligt,
in het gestelde doel bereiken,
niet terug in het zicht
maar bezig zijn met verder kijken.
Zo'n vrouw, die zegt al gauw:
Heremijntijd,
er zit meer in het leven dan
het begeven in gezapigheid,
ik ben gedreven in het doen wat ik kan.
Wat zal mij beletten de bakens te verzetten.
Ik doe de stoute schoenen an
en trek mijn eigen plan.
© Gerard Beense
Stadsdichter van Lelystad
Lelystad, 8 februari 2006
Bladeren in wat is geweest
Bij de presentatie van het burgerjaarverslag van de gemeente Lelystad over het jaar 2005.
Bladeren in wat is geweest
Er gaat geen dag voorbij
of er gebeurt wel wat in Lelystad,
iets dat u en mij,
soms wel, soms niet naar het weten voert
van wat ons wel en soms ook niet beroert.
Er gaat geen dag voorbij
of er wordt in onze stad
geschiedenis geschreven
over om het even wat.
Ook vorig jaar is dat gedaan,
een tijd van vijfentwintig jaar bestaan
en even stilstaan bij het feit
dat een stadhuiselijk ontbijt
het gevoelen deed ontwaken dat
wie hier woont
toch iets bijzonders heeft met Lelystad.
Het wordt getoond
met zomaar wat grepen,
geplukt uit het leven van alledag,
beschreven in een jaarverslag
waarmee een ieder die het leest,
dat wat was, weer even kan benaderen,
met bladeren in wat is geweest.
© Gerard Beense
Stadsdichter van Lelystad
Lelystad, maart 2006
Je zit daar ook voor mij
Voorgedragen bij de installatie van de nieuw gekozen Gemeenteraad op donderdag 16 maart 2006 in het Stadhuis van Lelystad.
Je zit daar ook voor mij
De uitslag van het stemgedrag
heeft u hier bijeengebracht
als het resultaat,
van keuzes maken,
vergelijken,
en heel veel heen en weer gepraat.
Nu zit u in de Raad.
Het slechts praten in je eigen straat
is vanaf vandaag voorbij.
Waar het nu om gaat
is dat een burger zegt:
Je zit daar ook voor mij.
Indien dat wordt uitgelegd
als rekening houden met,
dan geef je als Raad,
heel duidelijk aan,
dat een echte democraat
ook minderheden wil verstaan.
© Gerard Beense
Stadsdichter van Lelystad
Lelystad, 16 maart 2006
Vooruit! Komaan!
Ter gelegenheid van het afscheid van de Lelystadse wethouders Ruud Bootsma en Jaques Mattie
Vooruit! Komaan!
Er is een tijd van komen
en er is een tijd van gaan,
maar als je dat laatste hebt gedaan,
breekt ook de tijd van komen weer aan.
Van stappen op een ander pad,
een andere weg inslaan
die je gaandeweg wel vertelt wat,
je voorafgaand aan dat gaan,
wel of niet, over dat pad gedacht had.
Je hebt een keuze gedaan en bent na veel,
of misschien wel weinig vragen,
het pad ingeslagen
waarop we nu even stil blijven staan.
Een pad dat er soms uitziet als een banaan,
nog in een schil gevat,
waarin niet te verbergen is,
dat het een pad met dalen
en bergen is,
met vrolijke verhalen,
maar soms ook, zelfs erger is dan ergernis,
als je van groen naar geel wil gaan,
met toch die glimlach op je toet
die zegt, dat wat erger is,
er eigenlijk niet toe doet
omdat je weet dat je op dat pad
ook dat andere wel ontmoet.
Maar goed, wat is geweest dat is gedaan.
We moeten maar stoppen met stil blijven staan.
Ik zou zo zeggen, en ik doe dat toch,
een beetje ingehouden spontaan:
Vooruit! Komaan!
En… gaan met die banaan!
© Gerard Beense
Stadsdichter van Lelystad
Lelystad, 31 maart 2006
Een Vorstelijk Gevoel
Voorgedragen tijdens het vieren van Koninginnedag in hotel Mercure te Lelystad.
Een Vorstelijk Gevoel
Een verjaardagsfeest
vieren we het meest
in huiselijke kring.
Maar als het om de verjaardag gaat
van onze Koningin,
dan beginnen we dat feest,
thuis wellicht eerst wat bedeesd,
maar daarna, soms laat, soms vroeg,
met elkaar, gezamenlijk en genoeglijk in de kroeg.
En vervolgens zijn we uitbundig op straat
waar bijna iedereen in oranje gaat,
en we feesten op het plein,
gewoon omdat we met onze vorstin
beslist trots en tevreden zijn.
Als moeder van het vaderland
is zij er mee vertrouwd,
het gevoel en verstand bijeen te binden
waarop saamhorigheid is gebouwd.
Zij weet als geen ander de weg te vinden
die mensen samen brengt
in het blijven streven naar,
durven leven met elkaar.
hoe anders je ergens ook over denkt.
Ze staat achter mensen die dat echt willen,
met al hun culturele verschillen.
Het is daarom dat zo'n Koninginnedag,
er voor iedereen zonder meer wezen mag.
En zelfs zij, die dat laatste niet zo zien,
drinken misschien,
met al die franje en glitter,
toch stiekem hun oranjebitter,
ook al zit er een dubbele bodem in.
Op Beatrix, onze vorstin.
Leve de Koningin.
© Gerard Beense
Stadsdichter van Lelystad
Lelystad, 29 april 2006
Ook hier, in het nu
Bij de officiéle opening van de Herbergbrouwerij Klokbier in Lelystad. De bij Swifterbant ontdekte resten van het Klokbekervolk, bekend geworden als de Swifterbantcultuur, liggen ten grondslag aan de naamgeving van het in Lelystad gebrouwen bier. Dit gedicht mocht ik voordragen bij de opening.
Ook hier, in het nu
Zet de klok maar stil,
of zo u wilt, de tijd.
Ga even mee,
terug naar voorheen,
zeg maar, pakweg,
kort na begin van eeuwigheid.
Luister mee.
Hoor!
Klok! Klok! Klok!
Inderdaad.
Het is een teug. Een slok,
dat meer dan slechts alleen,
de dorst van dorstigen bestrijdt.
Ik hoor een lach.
Plezier. Vertier.
Geen gezeur. Getreur.
Ruik toch! Die geur!
Warempel!
Het is bier!
Klok! Klok! Klok!
Kling! Kling! Kling!
Hoor je het nog!
Kom maar naar hier!
Hoor!
Kling! Kling! Kling!
Jazeker. Dat is klinken.
Beker tegen beker,
goed gevuld met bier.
Slok! Slok! Slok!
Ik hoor ze drinken.
Ik hoor zelfs lachen van plezier.
Kom. We gaan terug.
Zet de klok weer aan
en laat de tijd maar verder gaan.
Maar, doe het vlug, want
zo meteen hoor je die,
slok hier.
En vergeet die beker
maar vat het glas want
het is zeker,
ook hier, in het nu,
vindt u,
Klokbier.
© Gerard Beense
Stadsdichter van Lelystad
Lelystad, 17 mei 2006
Waar vogels in vrijheid vliegen
Bij het thema ‘Vogels' van de Avondvierdaagse in Lelystad. Voorgedragen bij de start op de vierde dag.
Waar vogels in vrijheid vliegen
Met wandelen in Lelystad
kom je er al heel snel achter dat,
wie hier, in het hart van Flevoland woont,
heel plezierig wordt beloond
met ruimte, veel groen en frisse lucht.
Je ziet er vogels in hun vrije vlucht,
vliegen van dak naar dak,
van boom naar boom,
van tak naar tak,
van kleur naar geur
en naar al wat groeit en bloeit
De natuur geeft ons in Lelystad
het weten wat fijn wonen is.
Met die vele bossen
en het weidse water om ons heen,
en een stad die het leven daar,
opvat met ruimte geven aan elkaar,
weet iedereen die hier wandelt meteen,
waar vogels zich zo vrolijk tonen
en vrijelijk vliegen door de wijken,
daar moeten zeker mensen wonen,
die, net als vogels, in alle vrijheid,
altijd verder willen kijken.
© Gerard Beense
Stadsdichter van Lelystad
Lelystad, 18 mei 2006
De Zoom van Lelystad
Beschouwing bij de uitbreidingen aan de kust van Lelystad
De Zoom van Lelystad
Beschouwing bij de uitbreidingen aan de kust van Lelystad
Daar waar de kust in het blikveld ligt,
en rust en ruimte het zicht verlicht
op het buiten van een stad,
wordt ons de mare geopenbaard,
als het bericht van besloten en toch open
waarin je telkens weer opnieuw ontwaart,
dat de zoom van Lelystad,
van vrijheid verklaart
en meer moois omvat
dan men ooit had durven hopen.
© Gerard Beense
Stadsdichter van Lelystad
Lelystad, 19 mei 2006
Spelen kun je ook met taal
Voorgedragen bij de prijsuitreiking van de Kansrijke Taalwedstrijd 2005-2006 van de Stichting SOL voor Lelystadse Scholen in de Bibliotheek van Lelystad
Spelen kun je ook met taal
Kinderen die plezierig kunnen spelen
zullen zich natuurlijk nooit vervelen.
Dat weten we allemaal.
Maar spelen kun je ook met taal.
Een verhaaltje verzinnen
of een liedje zingen
over de zon of de maan
dat heeft iedereen wel eens gedaan.
Zinnetjes maken die rijmen op elkaar
lijkt misschien een beetje raar
maar het is ook leuk
en soms lig je van het lachen in een deuk.
Want op poep rijmt ook snoep
en iedereen zal wel weten
dat je het ene niet en het andere wel kan eten.
En soms kun je iets onthouden maar ook vergeten.
En tekenen is heel anders dan rekenen,
dat weet iedereen meteen.
En je vriendjes iets vertellen
is heel anders dan even met opa en oma bellen.
En netjes op de deur kloppen
is anders dan je vinger in je neus stoppen.
Wie heeft dat nog nooit gedaan?
En wie heeft er ooit wel eens op tafel gestaan?
Met je schoenen aan!
En iedereen weet ook wel
dat als ik ga fluisteren,
je heel goed moet luisteren
om te horen wat ik vertel.
Luister. Er was eens een jongetje
dat maakte een sprongetje
met een zak patat.
En er was eens een meisje
dat smulde van een ijsje
dat ze van papa en mama had gehad.
En ze stonden alle twee
met hun voeten in de zee.
En de jongen viel plat op zijn gat
en zijn patat werd helemaal nat.
Nee, hij was echt niet zo blij.
En weet je wat het meisje zei?
Wat ben jij toch een dom joch!
Ik heb lekker mijn ijsje nog.
Best leuk hoor dat rijmen.
Maar, kom allemaal eens dichter bij me.
Ik heb namelijk vernomen
dat er zo meteen een prijsuitreiking gaat komen.
Met een prijs voor de beste tekenaar
en voor de beste dichter, echt waar.
De winnaars? Ik weet wel wie.
Maar dat zeg ik lekker nu nog nie.
Dat laat ik over aan de jury
want die hebben met elkaar bekeken
wie het beste kan rijmen
en wie het beste kan tekenen.
Is de jury klaar?
Goed. Vertel het ons dan maar.
© Gerard Beense
Stadsdichter van Lelystad
Lelystad, 15 juni 2006
Het Geheim van Lelystad
Ter gelegenheid van de manifestatie ‘Het geheim van Lelystad' nabij Bataviahaven. Voorgedragen tijdens een boottocht over het Markermeer nabij Bataviahaven nabij Lelystad.
Het Geheim van Lelystad
Kom vrienden, luistert.
Er wordt in Lelystad gefluisterd
over een geheim
waar steeds meer mensen
nieuwsgierig naar zijn.
Hier en daar wordt voorzichtig beweerd
dat het over iets gaat dat Lelystad ontbeert.
Zo werd in de Kempenaar
zeer behoedzaam gepraat
over dat er een voetbalstadion zal komen.
Maar in de Muntstraat werd gezegd,
dat is natuurlijk niet waar,
dat zijn gewoon Kempenaarse natte dromen.
Nee, wij hier zijn er van overtuigd
dat er een plan is om een echte rivier
naar onze stad te laten stromen.
En op het Lelycentre werd het geheim toegelicht
als zijnde dat Den Haag eindelijk is gezwicht
voor de realisatie van een plan
om een brug te bouwen
van Lelystad naar Amsterdam.
Dat bericht is niet te vertrouwen,
zo wordt gehoord in Lelystad-Haven.
Er wordt geen brug gebouwd
maar een tunnel gegraven.
In de Landerijen gaat het van mond tot mond
dat er een vrijplaats voor veilig vrijen komt.
En bewoners van de Groene Velden
weten niet minder fluisterend te melden,
dat er diep onder de Lelystadse gronden,
resten van Atlantis zijn gevonden
en dat de stad in zijn geheel verhuizen gaat.
In de Archipel wordt niet verzwegen
dat er ergens vanuit die wijk
signalen naar de ruimte zijn verzonden,
en dat er een buitenaards antwoord is verkregen,
Een gerucht dat als een tang op een varken slaat,
zo wordt op de Stelling en op de Schans gehoord.
nee, zo weet men daar met zekerheid,
er wordt in Lelystad een gat in de grond geboord
dat helemaal naar China leidt.
Sinds de tijd van het Flevoland van lang geleden
zo wordt in de Punter fluisterend bericht,
staat het Almaarse Godenrijk van de God Almare
op het punt zich opnieuw te openbaren,
het Vaticaan zou vanuit Lelystad zijn ingelicht,
maar de Paus vindt de onthulling zeer omstreden
en is voor die nieuwe waarheid nog niet gezwicht.
In de Gondel en nabij de Batavia
wordt bijna onverstaanbaar gefluisterd
dat men ook in Rusland en Amerika
naar al die beweringen heeft geluisterd.
Ze bellen zich rot naar minister Bot
in Den Haag met de vraag,
wat het Geheim van Lelystad nu werkelijk is.
Gebakken vis, zo heeft Bot voorzichtig verklaard.
Maar het is juist die behoedzaamheid
waar Bush zich blind op staart,
want hij heeft Poetin gebeld en hem verteld
dat er toch iets bijzonders moet zijn
met het Lelystads Geheim
dat zo weid en zijd wordt verspreid.
Ook Poetin heeft zijn bezorgdheid getoond
over dat contact van een Lelystedeling
met een beschaving die buiten de Aarde woont.
Voorts heeft Bush niet vergeten
Poetin met nadruk te laten weten
dat wat hem betreft die Almaarse Goden
mogen worden verboden.
Beiden hebben daarna de handen ineen geslagen
om een antwoord te krijgen op alle vragen
die met het Geheim van Lelystad zijn ontstaan.
Tijdens de G-8, zo hebben beiden bedacht,
zal er door hen nader op in worden gegaan.
Heus, in Den Haag worden ze bloednerveus,
alleen al bij de gedachte
dat ze in Washington en Moskou
niet langer op onthulling willen wachten,
en wat gebeuren kon als zou worden uitgelekt,
dat het Geheim van Lelystad was ontdekt.
De BVD trilt en rilt bij het idee,
dat ons land elk moment kan worden overspoeld
door geheim agenten van CIA en KGB,
En dat is exact wat met het Geheim wordt bedoeld,
aldus gniffelt men heimelijk op de Meent,
dat is waar het Geheim werkelijk op stoelt,
dat hebben wij al lang aangevoeld.
Dat Geheim is gewoon onruststokerij
zo menen ze op de Hoek van 't IJ,
er is toch niemand die al die onzin gelooft!
Maar ja, zo lang iedereen zich nog steeds uitslooft
om er een vinger achter te krijgen
blijft het aantal geruchten stijgen.
Zo wordt ergens in Lelystad gesteld
dat het Geheim reeds in alle openheid is verteld.
Dat elke oplettende blik al heeft aanschouwt
wat het geheim ons zo simpel heef toevertrouwd.
Dat eigenlijk iedereen nu al kan zeggen wat
in het Geheim van Lelystad verborgen zat.
En daarmee is het geheimzijn voorbij,
zo kun je nuchter horen op de Grietenij.
Maar, ook dit bericht is slechts een mare
dat denkt het Geheim te kunnen verklaren.
Uit het Vaticaan, zo vertellen ze op de Waddenlaan,
is vernomen dat de Paus naar Lelystad zal komen.
Hij wil de Almaarse Goden op blote voeten begroeten,
zo hoor je daar met stelligheid beweren,
om zichzelf alsnog te bekeren.
Wie de verteller van dit verhaal zou zijn,
behoort wellicht ook tot het Grote Geheim
dat in Lelystad rondwaart, over water vaart
en vrijmoedig verklaart nabij dijken en dreven,
wat het Geheim van Lelystad prijs wil geven.
Doch, onder ons gezegd en gezwegen,
ook dat is een gerucht waar je mee moet leren leven.
© Gerard Beense
Stadsdichter van Lelystad
Lelystad, 16 juli 2006
Over Lelystad Gesproken
Ter inspiratie voorgedragen bij de Werkconferentie 'Lelystad, Voor wie verder kijkt' in het Nieuw Land Erfgoedcentrum
Over Lelystad Gesproken
Ik ben een Lelystedeling
in al wat ik doe.
U toch ook? Of…. nog niet!
Ik bof. Ik geef het toe,
doch wellicht ligt het voor u
nog verborgen in het verschiet.
Want Lelystad heeft iets wat,
onweerstaanbaar is voor een ieder,
die van vandaag naar morgen
en nog verder ziet.
In het hart van Nederland is Lelystad,
een Waterstad, een Zee-van-ruimte-stad,
een Oostvaardersplassenstad,
een Schone stad, een Groene stad,
een stad met een icoon
als de getrouwe replica
van het VOC-schip de Batavia,
een stad met een luchtvaarthistorisch Aviodrome.
Een Klokbierstad, een Erfgoedstad,
een stad van ommekeer,
een stad aan IJsselmeer en Markermeer
waar je telkens weer,
wordt verrast met een zicht,
dat op verder kijken is gericht.
En stad waar het tekenend is
dat het ontvouwen van voortvarendheid
iets vanzelfsprekend is.
Een stad met Ir. Lely in zijn naam.
Een stad waar een wil tot voortgaan is ontstaan
dat blijft beklijven
bij een ieder die daarin mee wil gaan.
Ik ben een Lelystedeling,
in al wat ik doe.
Ik geef toe, ik heb geen idee hoe
het anders te omschrijven.
Ik ben een Lelystedeling.
U toch ook? Of…!
Ach, dat komt nog wel,
dat is elke Lelystedeling bekend.
Als je hier eenmaal bent
dan valt het muntje snel.
Dan heb je de kern van dit kort betoog,
heel rap in het oog,
dan snap je meteen,
hier in Lelystad
kun je alle kanten uit
maar ga en sta je nooit alleen.
© Gerard Beense
Stadsdichter van Lelystad
Lelystad, 14 juli 2006
Ik ben een Nederlander
Ter gelegenheid van de Nationale Naturalisatiedag, voorgedragen tijdens een bijeenkomst in het Nieuw Land Erfgoedcentrum te Lelystad
Ik ben een Nederlander
Ik mag en wil er op vertrouwen
dat ik in dit land,
waar eens een Willem van Nassaue,
de aanzet gaf tot een saamhorigheid
dat heeft geleid
naar vrijheid in verbondenheid,
deel kan zijn van wat wij in elkander
herkennen als een Nederlander,
niets meer of minder dan een ander mens
maar wel een deelgenoot in de wens
om verder te kijken dan de eigen grens.
Ik ben een Nederlander,
een Flevolander bovendien.
Ik heb een band met dit land
waarin ik de ruimte heb gezien
die elke zin van mijn bestaan
de vrijheid geeft om voort te gaan
met al wat ik ben
en al wat ik doe met al wat ik ken.
Ik ben een Nederlander,
en een Europeaan.
Maar ook een Wereldburger
met een eigen stem
die verbonden in vrijheid wil verstaan.
U kunt er op vertrouwen
en ik zal er voor waken
om dat bezit van identiteit
te behouden en nimmer kwijt te raken.
© Gerard Beense
Stadsdichter van Lelystad
Lelystad, 24 augustus 2006
Verhalen over Lelystad
Voorgedragen bij de presentatie van ‘Het Verhaal van Lelystad' en de start van de Vertelkaravaan op het Stadhuisplein.
Verhalen over Lelystad
De geschiedenis van een stad
wordt door de mensen gemaakt en geschreven
die er wonen, werken en leven
en door hen die er een binding mee hebben gehad.
Dat geldt ook voor de stad waarin wij verblijven,
waar wij elke dag, met elkaar,
een stukje geschiedenis schrijven.
Het zijn veelal de alledaagse dingen
die ook voor ons als Lelystedelingen,
bepalen wat onze stad betekent in het bestaan
waarin wij van huis naar werk,
naar school, moskee of kerk,
naar soos, café of sportclub,
of gewoon uit winkelen gaan.
En stad met een eigen cultureel elan
waarover je altijd wel iets vertellen kan.
Het bijzondere van Lelystad echter is
dat de weg die leidt naar haar prille begin,
toch wel wat korter en rechter is
dan het vaak langere en kronkeliger pad
dat terugvoert naar het ontstaan
van menige andere doch oudere stad.
Tal van Lelystedelingen
hebben nog persoonlijke herinneringen
uit de periode waarin
de historie van onze stad aanving.
Vertel en verhaal uit die tijd.
Onthul en zorg dat het niet
in vergetelheid glijdt
Ook zij die later zijn gekomen,
kunnen hun betrokkenheid
met de geschiedenis van Lelystad tonen
en hun beleven als Lelystedeling kwijt,
met verhalen in de Vertelkaravaan
die door alle delen van onze stad zal gaan.
Laat horen wat u heeft beleefd
in een stad die naar willen weten
en naar niet mogen vergeten streeft.
© Gerard Beense
Stadsdichter van Lelystad
Lelystad, 1 september 2006
Over de Vrijheid van Kunst
Vorig jaar mocht ik de Poëzieprijs 2005 van de Kunstmanifestatie Lelystad-Haven in ontvangst nemen. Uit dien hoofde was het mij vergund dit jaar de 10e Kunstmanifestatie Lelystad-Haven te openen. Ik deed dat met het voordragen van dit gedicht.
Over de Vrijheid van Kunst
Bij de opening van de 10e Kunstmanifestatie in Lelystad-Haven.
Muziek, beeldende kunst, poëzie,
het zijn de drie pijlers die,
al tien jaar lang in Lelystad-Haven,
de sfeer van een Kunstmanifestatie uit dragen
waarin menige Lelystedeling,
en velen die van buiten komen,
de zin van creativiteit verbinden
met vrijheid die de geest kan vinden
in denken, doen en durven dromen.
Kunst lacht om gemanipuleerde denkpatronen,
kunst maalt niet naar zichzelf verschonen,
kunst geeft uiting aan,
anders durven kijken,
anders durven verstaan,
even anders met de blik omgaan.
Muziek geeft ruimte aan dansende tonen,
aan klanken die in vrijheid wonen
en zweven naar elk gemoed
waarin niks moet maar mag,
soms met een traan en soms met een lach.
Een schilderij, een tekening,
een beeld van steen, van hout,
of zelfs van ander materiaal gebouwd,
laat ons soms het vertrouwde zien
en brengt ons soms ook tot de vraag,
zou het misschien iets anders zijn,
ook al is het nog zo vaag.
Het dwingt tot denken
en blijft constant wenken
naar het verschuiven van grenzen
in het doen en laten van mensen.
En elk gedicht is een bericht,
geschreven vanuit een geest
die onbevreesd uiting geeft,
aan wat iemand beweegt
bij het beschouwen van zin en onzin
dat in ieder van ons leeft.
Kunst is een manifestatie
van creatie, van manipulatie,
van spelen met klanken,
van spelen met woord en beeld
en beweegt zich altijd naar de flanken
van de fantasie van een ieder die
maar het behouden van verandering streeft.
Ziet het aan,
hoort het aan,
laat kunst zijn eigen gang maar gaan.
© Gerard Beense
Stadsdichter van Lelystad
Lelystad, 2 september 2006
Kijk er naar
Op woensdag 20 september mocht ik bij de opening van de Atelierroutte Lelystad en de ter gelegenheid daarvan gepresenteerde expositie dit gedicht voordragen. De Atelierroute vind ik een geweldig initiatief dat recht doet aan het verlangen van talloze kunstenaars in Lelystad om hun kunstwerken meer onder de aandacht van belangstellenden te brengen.
Kijk er naar
Bij de opening van de Atelierroute Lelystad en de ter gelegenheid daarvan gepresenteerde expositie in het CKV in Lelystad
Kunst is met cultuur verweven.
Kunst geeft uiting aan willen leven
met een blik die is gericht
op een zicht waaruit kan blijken
dat je tal van zaken die je raken
ook anders kunt bekijken,
daar waar het oog de ruimte vindt
en al wat los lijkt toch verbindt
met een gedachte, een idee
dat zich met inbeelding omringt.
Het is daar waar
de kijker en de kunstenaar
elkander treffen
zonder expliciet te zeggen
waar het gemoed bewogen is,
of zelfs vervlogen is
in een moment
waarin geen van beiden
zichzelf herkent.
Kunst is met cultuur verweven,
soms duurt het lang
en soms maar even.
Zie het aan
en blijf er hier,
en ook daar,
altijd even stil bij staan
en kijk er naar.
Misschien dat dan ontluikt
wat wellicht nimmer in vergetelheid duikt.
© Gerard Beense
Stadsdichter van Lelystad
Lelystad, 20 september 2006